وضعیت اجتماعی و اقتصادی استان کرمان : 

بر اساس سرشماری  عمومی نفوس و مسکن سال 1375 استان کرمان 2004328 نفر جمعیت داشت که از این تعداد 9/52 درصد در نقاط شهری و 46 درصد در نقاط روستایی ساکن بودند و 1/1 درصد نیز غیر ساکن یا خو نشین بودند. در این سال شهرستان کرمان با 7/79 درصد شهر نشینی و شهرستان کهنوج با 9/13 درصد شهر نشینی، به ترتیب بیشترین و کمترین درصد شهر نشینی را داشتند .

در سال 1370 نسبت باسوادی در جمعیت 6 ساله و بالاتر استان کرمان در نقاط شهری 5/83 درصد و در نقاط روستایی 6/56 درصد بود.

استان کرمان مانند سایر  مناطق ایران شاهد مهاجرت وسیع روستائیان به شهرها بوده است.

استان کرمان در کنار جمعیت ساکن، ایلات کوچرو و عشایری نیز دارد که از گروه های مختلفی تشکیل شده اند. زبان آنها فارسی و مذهب آنها نیز عمدتاً شیعه است. فقط دو تیره هستند که به زبانهای ترکی و بلوچی تکلم می کنند. ایلات کرمان به مهمان نوازی- سلحشوری – دیانت و بردباری مشهورند. پرورش گوسفند و گله داری شغل عمده آنهاست و به بردباری مشهورند. پرورش  گوسفند و گله داری شغل عمده آنهاست  و قالی های مرغوبی هم می بافند. ایلات کرمان بطور پراکنده در دامنه کوهستان های پاریز، کوه پنج، کوه چهل تن، بیدخون، کوهشاه، کوه هزار و کوهستان ساردوئیه زندگی می کنند و در ایام قشلاق تا حدود بندر عباس و میناب نیز پراکنده می شوند.

مهمترین ایلات کرمان عبارتند از:

تیره آل سعید- تیره خراسانی- تیره بارچی- کوه پنجی- معصومی- شوال – قرایی- بچاقچی- افشار- سلیمانی- لری- طاهری- نارویی و ایلات جبال بارز و فتحی.

گر چه اهمیت نسبی صنایع بزرگ و بهره برداری های کشاورزی تجاری در کرمان نسبت به سایر استان ها قابل توجه است، لیکن در عمل مجموع ظرفیت تولیدی این استان چندان قابل ملاحظه نیست. و اغلب واحدهای اقتصادی، مقیاس خردی دارند.

با توجه به شرایط اقلیمی و میزان منابع آب و موقعیت جغرافیایی و روش کشت اراضی، استان کرمان به سه منطقه کشاورزی تقسیم می شود:

v    مناطق کشاورزی خشک و کویری رفسنجان زرند، سیرجان و..

v    مناطق کشاورزی، معتدل کوهستانی بافت، کهنوج و ...

v    مناطق کشاورزی گرمسیری بم، جیرفت، کهنوج و ...

-گندم، جو، سیب زمینی، پسته ، حنا وسمه ، پنبه و چغندر قند از استان کرمان بیش از 95 درصد محصول پسته ایران به دست می آید و بالغ بر 5/87 درصد از باغات پسته کشور را به خود اختصاص داده است.

در میان شهرستان های استان کرمان که باغ پسته دارند، رفسنجان با بیش از 70 درصد کل تولید پسته و تعداد باغ پسته، رتبه اول را به خود اختصاص داده است.

در کرمان انواع محصولات سردسیری- شامل گردو- بادام- گلابی- هلو- آلبالو- آلو- گیلاس و سیب درختی به دست می آید و همچنین محصولاتی از قبیل مرکبات( پرتقال – لیمو شیرین – نارنگی – نارنج- گریپ فروت) و خرما تولید می شود. این گونه محصولات در مناطق بم، جیرفت، شهداد و در جنوب شرقی شهرستان بافت کشت می شوند، مرکبات شهداد مرغوبیت خاص و شهرت خوبی در ایران دارند.

دامپروری به سه طریق روستایی- عشایری و صنعت صورت می گیرد با این همه به علت خاک نه چندان حاصلخیز منطقه و محدودیت مراتع سرسبز- دامپروری از رونق چندانی برخوردار نیست.

معادن استان در تامین مواد اولیه مورد نیاز صنایع کشور نقش ارزنده ای بر عهده دارند. معادل سرشار اهن- زغال سنگ- مس و دیگر فلزات چرخ های صنعت استان و کشور را به گردش در می آورند. معادن زغال سنگ قسمتی از نیاز کارخانه ذوب آهن اصفهان را تامین می کنند. منابع سنگ قسمتی از نیاز کارخانه ذوب آهن اصفهان را تامین می کنند. منابع سنگ قسمتی از نیاز کارخانه ذوب آهن اصفهان را تامین می کنند. منابع مس سرچشمه کرمان که به گواهی کارشناسان از غنی ترین و خالص ترین معادن مس در جهان به شمار می رود، از مشخصه های ویژه اقتصادی استان محسوب می شود.

صنایع دستی استان به دو دسته صنایع دستی و کارگاهی تقسیم می شوند:

- صنایع دستی شامل شال، پته و ترمه است که به غیر از پته دوزی مابقی از رونق افتاده اند. صنایع دستی کارگاهی شامل قالی بافی – جاجیم بافی- گلیم بافی و خورجین بافی است که هنوز هم رواج دارند.

صنایع ماشینی استان نیز به سه دسته کارگاهی کوچک، متوسط و بزرگ تقسیم می شوند که عبارت اند از سیمان- خانه سازی- نوشابه سازی- قند- زغال سنگ و مس که معروفیت جهانی دارد.

از نظر اقتصادی منطقه ویژه و آزاد تجاری سیرجان اهمیت استان کرمان را افزایش داده است. این منطقه ویژه صرف نظر از تاثیراتی که در توسعه اقتصادی کل استان دارد، از دیدگاه توسعه جهانگردی نیز حائز اهمیت ویژه است و لذا به این مهم اجمالاً پرداخته می شود:

سیرجان به عنوان منطقه آزاد تجاری در نقطه ای از سرزمین کرمان قرار گرفته است که بطور طبیعی گذرگاه و معبر انتقال کالاهای تجاری از طریق خلیج فارس محسوب می شود.

سیرجان مسیر رفت و برگشت کلیه کالاهای تجاری است که برای کشورهای آسیای میانه، قفقاز و روسیه، از بند شهید رجایی هرمزگان وارد و خارج می گردند. سیرجان گذرگاه اصلی انتقال کالاها به کشورهای شرق ایران و همچنین اروپا و خلیج فارس است. در واقع این شهر محل اتصال کلیه محورهای ترانزیتی و حمل ونقل کالا از جنوب به شمال، شرق و غرب ایران و سایر کشورهای شمالی، شرقی و غربی اروپا و خلیج فارس می باشد.

نکته قابل توجه در مزیت های نسبی سیرجان امکانات زیر بنایی موجود و در حال بهره برداری می باشد که تماماً در این منطقه تجمع پیدا کرده. راه ترانزیت اصلی زمینی( جاده ای و ریلی) از طریق بندر شهید رجایی به استان های بزرگ و صنعتی کشور، (کرمان- فارس- یزد) از مسیر شهرستان سیرجان و منطقه ویژه اقتصادی عبور می کند.

سیرجان به عنوان یک قطب اقتصادی ویژه بر بستر مزیت های بار اندازی، در ساختار اقتصادی استان کرمان نقش و موقعیت قابل توجهی را احراز کرده است و در اینده نیز بر اهمیت این جایگاه اقتصادی افزوده خواهد شد.